HPV

Humani Papiloma Virus

Condyllomata accuminata

Genitalne bradavice ili kondilomi (Condyllomata accuminata) česte su kod mladih seksualno aktivnih osoba. Iako se, kao što im i samo ime kaže, najčešće javljaju u genitalnom predjelu, kondilomi se mogu javiti i na usnama tj. u  usnoj duplji.

Ukoliko ste mladi (15-24 god.), seksualno aktivni sa više od jednog partnera i živite u gradu, u najrizičnijoj ste grupi da dobijete ovu veneričnu bolest. Često, nekritično menjanje partnera i nekorišćenje prezervativa i drugih zaštita vrtoglavo uvećava šansu da se zarazite polnom bolešću. Homoseksualke imaju manje šansi da dobiju polnu bolest jer se ona medju ženama teže prenosi, dok su homo, hetero i biseksualci skoro izjednačeni po šansama da dobiju STD - PPI  (Polno prenosivu infekciju).

Kondilom u ustima

HPV (Humani Papiloma Virus) izaziva ovu bolest prijanjajući za epitelne ćelije kože i sluzokože najčešće stidnih regiona (vagine, anusa i penisa, ređe kože testisa ponekad i usta). Virus ceo svoj životni ciklus završava na površini (sluzo)kože pa se ne može dijagnostikovati analizom krvi. Postoji preko 80 identifikovanih papiloma virusa koji prouzrokuju nekoliko različitih vrsta bradavica kod ljudi: kožne, plantarne, ravne i laringealne papilome a 30 izaziva polne kondilome. Klasifikovani su po brojevima i većina je bezazlena po pitanju prelaza u rak.

Histološki izgled kondiloma

HPV-16, 18, 31, i 45 stvaraju ravne i skoro nevidljive bradavice koje mogu postati maligne, dok HPV-6 i 11 predstavljaju najčešće uzročnike kondiloma, lako su uočljivi i ne izazivaju rak. Smatra se da prelaz kondiloma u rak zahteva prisustvo drugih štetnih faktora kao što su zaraženost herpes simpleks virusom, loš imunološki status i pušenje. Vreme inkubacije, dakle vreme od infekcije do pojave bradavice može trajati od mesec do tri godine. Za pojavu promjene u usnoj duplji najčešći je period od mjesec dana do tri mjeseca.

Prenošenje i zaštita

HPV se prenosi seksualnim putem cak i blagim dodirom dve sluzokoze, kao i vertikalnom transmisijom sa majke na dete gde novorođence često biva inficirano. Zavisno od načina porođaja beba može dobiti laringealne papilome tj. kondilomi u grlu (kada prvo iylayi glava) ili genitalne kondilome. Moguće je i širenje kondiloma po telu tj. prenošenje virusa sopstvenim rukama sa svojih bradavica na neinficirana mesta. Smatra se da osoba koja je jednom zaražena kondilomima nikada ne može potpuno da se oslobodi virusa već samo posle lečenja gubi manifestacije istog, dakle virus je prisutan ali celularna imunost mu ne dozvoljava da se ispolji u vidu bradavica.

Kondilom u ustima djeteta

Dijagnoza i liječenje

Dijagnozu ove bolesti daje najčešće dermatovenerolog ili ginekolog jednostavno po izgledu promene. Bradavice ako su velike one imaju oblik i površinu koja podseća na karfiol, a ako su male radi se test sircetnom kiselinom posle koje kondilomi pobele i jasno se razlikuju od ostalih promena u regiji. Mogu kod imunokompromitovanih osoba biti toliko veliki da blokiraju uretru, vaginu ili rektum u zavisnosti gde se nalaze. Kako su oralni kondilomi promjene koje se u povećanom procentu javljaju kod HIV pozitivnih pacijenata, to se pacijenti sa ovakvim promjenama obaveyno testiraju na HIV.

Lečenje kondiloma je individualno.Može biti iscrpljujuce i dugotrajno, neretko uključuje hirursku intervenciju, a može biti i kratko i bezazleno. Ako se bradavice nalaze na površini  moguće ih je lečiti tkzv. krioterapijom odnosno "spaljivanjem" tečnim azotom. Ova metoda je bezbolna i ponavlja se na svaka 3-4 dana do nestanka bradavica kada se radi test sirćetnom kiselinom radi provere preostalih mikrolezija. Nekada je dovoljno 2-3 puta otići na terapiju tečnim azotom i sve promene nestanu a nekada lečenje potraje i do godinu dana, pa se savetuje apstinencija od svakog polnog kontakta tokom lečenja jer bilo koje trenje inficiranog mesta dovodi do rasipanja virusa.

Laser

Danas pored krioterapije postoje i savremenije metode liječenja kondiloma. To su prije svega radiotalasi, laseri i ultrazvučni nož. 

Pored ovih fizičkih metoda, u terapiji se koriste i brojna medikametozna sredstva, kao što su: podofilin, bleomycin, imiqumod, interferoni, cidofovir i dr.

Do sada se kao najbolja pokazala konbinovana terapija fizičkih i medikamentoznih metoda.

Informacije za inficirane

Kondilomi nisu nešto zbog čega treba da paničite ali jesu nešto što morate da lečite savesno. Nisu neizlečivi i po život opasni, izuzev ako se ne leče i ne prate, ali su jednostavno dosadni. Takođe, prestavljaju komplikaciju u toku trudnoće, kako zbog otežanog toka porođaja (ukoliko se ne uklone) tako i zbog mogućnosti inficiranja bebe.

Na vrh

Herpes simpleks ili kako je poznatiji u narodu samo kao herpes prestavlja virusno oboljenje izazvano istoimenim virusom (tip I, ređe tip II). Poslije ove infekcije virus ostaje prisutan u tkivoma koje je inficirao i, pod određenim uslovima (vidi dalje), izaziva povratne infekcije, što se označava kao povratni herpes.

Od ovog oboljenja najčešće obolijevaju djeca između prve i pete godine, dok stariji obolijevaju ređe.

Herpes virus

Kao što je već napomenuto primarna infekcija najčešće nastaje u ranim uzrastima gdje mnoge infekcije prođu neprimjetno. Intezitet bolesti odnosno simptoma može varirati od blagih do veoma izraženih. Inkubacioni period traje 3 do 7 dana.

Samo oboljenje počinje anoreksijom, groznicom i bolnim vratnim žlijezdama. Na čitavoj sluzokoži usne duplje nastaje zapaljenje koje je najizraženije na gingivi. Ona je crvena i otečena i na njoj se pojavljuju mali plikovi koji, pucanjem, ostavljaju bolne ranice. Jezik je obložen (bijeli prekrivač) ali je to posledica dehidratacije i loše oralne higijene

Hepres simplex

Oboljenje prolazi za 7 do 15 dana poslije dolazi do povlačenja svih promjena. Virus ostaje za života aktivan u nervima koje je prvobitno i zahvatio. Tako će se infekcija pri padu imuniteta bilo koje etiologije (npr. grip, stres, hladnoća, preterano sunčanje, hormonski disbalans i sl.) vratiti. Oboljenje tj. promjene će se uvijek javljati na mjestu prvobitne infekcije.

Povratni herpes nastaje poslije primarne infekcije herpes simpleks virusom. Herpesne promjene se najčešće javljaju na vermilionu (sredina gornje usne), gingivi i tvrdom nepcu.

1. Herpes labialis - Smatra se da je ovo najčešća lokalizacija povratnog herpes. Bolest se javlja uglavnom na uglovima usana. On počinje prvobitnim znacima u vidu pečenja i žarenja. Na tom mjestu se pojavljuje crvenilo gdje se u roku od 24 do 48 sati javljaju vezikule (mali plikovi) grupisani u bukete. U jednojgrupi može biti i do 100 vezikula i one su veličine čiodine glave. Ispunjene su bistrom tečnošću. Poslije nekoliko dana vezikule prskaju. Od sasušenog sadržaja stvara se žuta krusta. Poslije njenog otpadanja ostaje blaga pigmentacija koja se gubi poslije nekoliko dana;

Herpes labialis

2. Herpes gingivalis - Ovaj oblik povratnog herpesa se javlja na gingivi, najčešće u predjelu premolara i molara gornje vilice, u vidu grupisanih vezikula, čijim prskanjem nastaju bolne ranice, pokrivene bijelim slojem;

Herpes gingivalis

3. Herpes palati - Povratni herpes nepca se karakteriše pojavom vezikula i to najčešće jednostrano. Slično kao i na gingivi prskanjem nastaju bolne ranice.

Herpes palati

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza herpesa se postavlja na osnovu kliničke slike, citoloških i seroloških (laboratorijskih) nalaza i izolacijom virusa iz promjena na sluzokoži.

Terapija je ciljana i simptomatska. Ciljana terapija podrazumijeva upotrebu antivirotika koji će spriječiti rast i razmnožavanje virusa. U te svrhe se najčešće koristi Aciklovir, koji se koristi lokalno u vidu masti, i to u ranim stadijumima bolesti (prije izbijanja vezikula), dok se kod težih oblika daju tablete. Pored Aciklovira danas je u upotrebi i Modimunal kojise daje u tabletama. 

Aciklovir krema

Simptomatska terapija podrazumijeva upotrebu lijekova koji će ublažiti simptome bolesti. To su najčešće aseptična sredstav (0,2% hlor-heksidin, 0,5-3%vodonik-peroksid i sl.). Takođe se mogu koristiti i anestetička sredstva (lidokain) koja služe za ublažavanje bola. Kao dodatak terapije koriste se i vitamini B i C koji će ubrzati regeneraciju oštećene sluzokože. Djeci treba davati dosta tečnosti kako bi se nadoknadila izgubljena tečnost. Antipiretici (lijekovi zasnižavanje temperature) se koriste samo kod povećane temperature dok se antibiotici daju ISKLJUČIVO kada dodje do komplikacije bolesti. Antibiotici djeluju samo na bakterije a kako je ovo virusno oboljenje to oni neće imati uticaje na njih.

Aciklovir tablete

Na vrh

Sifilis je hronična, infektivna, polnoprenosiva bolest. Prouzrokovač je bakterija bleda spiroheta (Treponema pallida). Ona se prenosi direktnim i indirektnim putem. Direktnim putem se prenosi oro-oralnim i oro-genitalnim kotaktima. Indirektno prenošenje nastaje preko raznih predmeta (pribor za jelo, razni instrumenti i sl.). Takođe se ona može prenijeti sa majke na dijete u toku porođaja, kada nastaje kongenitalni sifilis. Bleda spiroheta prodire u oralnu sluzokožu samo kroz oštećenu sluzokožu, dok kroz intaktnu ne prolazi. Međutim, kako se u ustima uvijek nalaze neke mikropukotine sluzokože to je ulazak spiroheti u mnogome olakšan.

Ulcus durum na obrazu

Treponema pallida

Klinička slika se razlikuje od stadijuma razvoja bolesti te se, iz didaktičkih razloga, razvoj sifilisa dijeli u tri stadijuma.

Prvi stadijum sifilisa

Ovaj stadijum sifilisa karakteriše pojava "tvrdog čira" (ulcus durum), koja se javlja na mjestu ulaska spirohete. Kod oralne sluzokože najčešća mjesta su usne, vrh jezika i tvrdo nepce. Spiroheta ulazi kroz oštećenje na sluzokoži (koje je najčešće okom nevidljivo). Poslije perioda od oko 3 nedjelje dolazi do stvaranja jedno crenoljubičasto ispupčenje na sluzokoži. Ono je veličine čiodine glave i veoma brzo raste poslije čega se stvara čir koji je okruglog oblika, 0,5 do 1 cm u prečniku. Čir je bezbolan i praćen je otečenim limfnim žlijezdama. Sam čir traje oko 4 do 5 nedjelja poslije čega zarasta sa malim prebojanjem sluzokože.

Ulcus durum na jeziku

Drugi stadijum sifilisa

Na kraju prvog stadijuma, oko 8. nedjelje poslije infekcije, dolazi do širenja krvlju spirohete kroz organizam. Kod bolesnika se javljaju opšti znaci infekcije u vidu glavobolja, temperature, bolovima u mišićima i zglobovima. Na sluzokoži i koži se javljaju crvene mrlje (makule) koje vremenom tamne. Na koži se obično javljaju po bočnim djelovima trupa, po stomaku i udovima. Promjene su obično simetrične. Traju nekoliko nedjelja poslije čega se gube bez terapije. Mogu se kasnije ponovo javiti. Što se tiče promjena u usnoj duplji, takođe se javljaju makule koje se spajaju preko čitavog nepca. Jezik je sjajan i gladak. Ovaj stadijum traje od 9. nedjelje pa sve do 10 godina.

Sekudarni sifilis

Treći stadijum sifilisa

Ovaj stadijum traje od pete (ili desete) godine od infekcije pa sve do kraja života. Ovaj stadijum karakteriše stvaranje tzv. sifilističnih guma i tubera. Takođe, u ovom stadijumu nastupaju i teške destruktivne promjene na mozgu, kičmenoj moždini i aorti.

Promjene u usnama su u obliku guma i tubera. Oni se razvijaju sporo i bezbolno i to uglavnom na površini usne ili duboko u mišićima. Tuberi su u obliku tamnocrvenih čvotića i oni zarastaju sa ožiljkom. Promjene na jeziku i nepcu su takođe vidu guma, koje mogu da dovedu do stvaranja otvora između usne duplje i nosa. Ukoliko se gume jave u gornjoj ili donjoj vilici onda dolazi do ispadanja zuba. Ispadanje zuba je bezbolno.

Posledice sifilisa

Dok su pacijenti u prvom i drugom stadijumu sifilisa zarazni i opasni po okolinu, takva opasnost u trećem stadijumu ne postoji.

Kongenitalni sifilis

Od kongenitalnog sifilisa obolijevaju odojčad infekcijom od majke putem krvnih sudova materice. Kod njih prvi stadijum sifilisa izostaje. Od svih promjena najteže su one na kostima i one se odražavaju u poremećenom okoštavanju. Takođe nastaju teške promjene na jetri, oku i slezini.

Na sluzokoži usne duplje nastaju široka, crvena, ogoljena područja. Oko usana nastaju ranice koje zarastaju sa ožiljkom. Proces sa sluzokože se može proširiti na hrskavicu nosa i prouzrokovati destrukciju.

Kod nekih slučajeva promjene se mogu javiti tek oko 7. godine život, pa čak i kasnije (u pubertetu).

U oboljele djece dolazi i do poremećaja mineralizacije zuba tako da dolazi do stvaranja nepravilnog oblika zuba. To se naročito odnosi na sjekutiće, koji postaju kratki, bačvasti sa polumjesečastim udubljenjima na sječivnoj ivici (Hutchinson-ovi zubi). Izražene su i velike dijasteme između zuba.

Rö kongenitalnog sifilisa

Dijagnoza i liječenje

U terapiji sifilisa se veoma uspješno koristi penicilin, i to u velikim dozama. Kod pacijenata alergičnih na penicilin daju se tetraciklini i eritromicin.

Savjet pacijentima

Sifilis je oboljenje koje se danas sasvim uspješno liječi. Ukoliko se na vrijeme otkrije i počne sa terapijom, teže promjene se mogu izbjeći. Zbog toga treba uvijek imati na umu mogućnost infekcije ovim oboljenjem i potražiti pomoć ljekara koji će, uz odgovarajuće pretrage, veoma lako otkriti uzrok vaše bolesti. Najveću štetu koju možete sebi nanijeti jeste da ne učinite ništa.

Na vrh

SIDA

AIDS

Na vrh