PočetnaO zubimaPreventivaDjecaMeka tkivaParodontologijaBolesti zubaHirurgijaProtetikaOrtodoncijaF.A.Q.ZanimljivostiLinkoviO meni

Sadržaj:
Amalgam
Kompiziti
Glas-jonomer cementi
 
Opšte karakteristike materijala za direktnu restauraciju zuba     (37 KB)
Amalgam (116 KB)
 
Rečnik nepoznatih izraza
 

 

 

 

Materijali koji se koriste u izradi plombi
(za direktnu restauraciju zuba)

 

Danas se u stomatologiji koristi veliki broj materijala za izradu plombi. Kada se stomatolog odlučuje u izboru materijala od koga će napraviti plombu, na tu odluku utiče više faktora. To su prije svega položaj zuba na kojem se radi plomba, osobine materijala kao i sama želja pacijenta.

Ovdje će biti opisane tri najčešća materijala koja se koriste za izradu plombi.

 
Amalgam Kompoziti Glas-jonomer cementi
 
Dentalni amalgami predstavljaju leguru žive sa jednim ili više metala, i to najčešće sa: bakrom, srebrom, kalajem i cinkom.
Amalgami su jedan od najrasprostranjenijih i najčešće upotrebljivanih materijala. Iako nemaju estetskih kvaliteta, njihova dugotrajnost, lakoća upotrebe i niska cijena ih je održala u upotrebi već više od 200 godina. Zapravo, prvi amalgamski ispuni koristili su se još davne 1774. godine u Francuskoj. Tadašnja legura se sastojala samo od srebra i žive. Današnji sastav se uveliko razlikuje od tih, početnih, i strogo je regulisan propisima.

amalgamski ispun (plomba)

Kao i od drugih materijala, i od amalgama se traži da ne djeluje štetno po organizam, da je stabilan prije, u toku i poslije postavljanja u ustima pacijenata, da ne mijenja hemijski sastav kao i da ima dobre mehaničke osobine.

Iako su već dugo u upotrebi, dentalni amalgami u poslednje vrijeme izazivaju velike dileme u naučnim krugovima, a sve u vezi njegove "štetnosti". Uzrok ovim dilemama predstavlja činjenica da se iz dentalnih amalgama u izvjesnoj količini oslobađa živa. Sama živa predstavlja jedan od najotrovnijih supstanci i sa razlogom se postavljaju pitanja štetnosti amalgama. Ipak svi se slažu da oslobađanje postoji ali pitanje je u kojoj je to mjeri i da li to ima uticaja na zdravlje ljudi. Sam autor ovog sajta je istraživao ovo pitanje i naišao je na veliki broj radova u kojima se ističe da su nivoi mnogo manji od nivoa za koje se smatra da mogu izazvati štetne posledice (prema podacima Svjetske Zdravstvene Organizacije) čak i uslovima postovljanja većeg broja amalgamskih ispuna. Sa druge strane, postoje i radovi koji ističu štetnost amalgama.

amalgam pod elektronskim mikroskopom (SEM)

Autor je, nakon uzimanja svih informacija do kojih je mogao da dođe, zaključio da u svim slučajevima, kada je to moguće, treba upotrijebiti materijale koji nisu na bazi žive (kompozite, glas-jonomere i dr.) a u slučajevima kada postoje prave indikacije za upotrebu amalgama, ne treba ga izbjegavati. 

Na vrh

 

Kompoziti predstavljaju materijale koji se koriste za izradu estetskih nadoknada na zubima. Sam izraz "kompozit" označava konbinaciju nekoliko različitih materijala koji konbinovani daje materijal boljih karakteristika nego sami materijali odvojeno. Tako su prirodni kompoziti i sama zubna tkiva: gleđ, dentin i cement, koja se sastoje iz organskih i neorganskih djelova. Slično prirodnim tkivima, kompoziti koji se koriste u stomatologiji se takođe sastoje iz organskih i neorganskih djelova.

Dentalni kompoziti se sastoje iz tri glavna sastojka. Organski dio čine razne smole koje se nalaze u vodu manjih jedinica (monomera). Upravo se ove manje jedinice, prilikom vezivanja, spajaju u veće (polimere) i tako dovode do očvršćavanja samog materijala. Neorganski dio čine uglavnom kvarc, silikati, keramički prah i sl. Treća komponenta je lijepak koji povezuje predhodna dva sastojka u jednu cjelinu.

lampa za polimerizaciju kompozita

Svi kompoziti koji se koriste u stomatologiji u nevezanom stanju su meki. Vezivanje (polimerizacija) se vrši pomoću specijalne lampe koja emituje plavu svjetlost. Tada dolazi do vezivanja monomera u polimere i materijal se stvrdnjava.

Kao što je svima poznato, najveća prednost ovih materijala jeste njihova estetika. Upravo ta njihova sposobnost da do perfekcije imitiraju prirodna zubna tkiva čini ih tako popularnim. Sa druge strane oni imaju i nekoliko loših strana. To su prije svega mala čvrstina, velika abrazija, velika prijemčtivost za plak i skupljanje prilikom vezivanja. Ova zadnja stavka je zapravo i najveća mana ovih materijala. Prilikom vezivanja, kao što je rečeno, dolazi do povezivanja manjih monomera u veće polimere, koji zauzimaju manje prostora nego monomeri pojedinačno. Zbog toga se poslije vezivanja između zuba i plombe stvara mikropukotina koja može biti izvor karijesa. Vremenom hrana može prebojiti tu mikropukotinu što se manifestuje pojavom žute linij oko ivica plombe.

prebojena ivica plombe od kompozita

primjer nadoknade zubnog tkiva kompozitnim materijalima

Na vrh
 
Glas-jonomer cementi predstavljaju materijali novije generacije. Sadrže dvije glavne grupe sastojaka. Prva je prah kristala stakla (odakle potiče i naziv glas u nazivu materijala) i to su uglavnom soli aluminijuma i silicijuma. Druga komponenta predstavlja neku od kiselina koja u toku reakcije vezivanja oslobađa različite jone (najčešće fluora) pa odatle potiče drugi dio naziva ovih materijala - ionomer.
Upravo ova karakteristika da odpuštaju jone fluora (koji sprečavaju nastanak karijesa) učinila ih je veoma popularnim, pogotovo u dječijoj stomatologiji. Pored ove, glavne karakteristike su im lakoća rukovanja kao i mali uticaj tehnike rukovanja na svojstva vezanog materijala. To, u suštini, znači da za dobar ispun od ovog materijala ne moraju da se postignu idealni uslovi (što, na primjer, nije slučaj sa kompozitima). Ovo je veoma značajno u dječijoj stomatologiji, gdje dijete ima nemiran jezik i veliko lučenje pljuvačke pa je jednostavno nemoguće stvoriti idealne uslove rada.

glas-jonomer cement

Kao što je već rečeno, ovi materijali oslobađaju jone fluora. Zbog toga je njihova upotreba indikovana posebno kod mliječnih zuba. Oni su materijal izbora kod cirkularnog karijesa. Mana im je mala otpornost na pritisak te se ne preporučuje njihova upotreba kod stalnih bočnih zuba. Takođe, iako se proizvode u boji zuba, glas-jonomer cementi nemaju estetiku koju posjeduju kompoziti.
Na vrh
 

Na vrh

Bolesti zuba

Rečnik nepoznatih izraza

Početna

 

Sva prava zadržana | Uslovi korišćenja | Design by Miloš Radulović