|
|
|
Bolesti zuba
 |
|
Liječenje karijesa i njegovih komplikacije čine jednu od
najčešćih intervencija koju stomatolog obavlja u svojoj praksi.
Karijes, ukoliko se ne liječi na vrijeme, zahvata pulpu zuba.
Ovaj stadijum se označava kao pulpit(is) i ukoliko se i on ne
liječi na vrijeme dolazi do odumiranja pulpe i širenja
infektivnog procesa (skraćeno samo proces) van zuba. Tada
nastaje zapaljenje tkiva oko vrha korijena zuba, koje se
označava kao parodontit(is).
 |
 |
 |
 |
 |
|
Površni karijes |
Duboki karijes |
Zahvaćena pulpa |
Odumrla pulpa |
Infekcija se proširila van zuba |
|
|
|
|
 |
|
Karijes zuba prestavlja najrasprostranjenije
oboljenje današnjice. Etiologija karijesa je
multifaktorna tj. zavisi od više faktora.
Najvažniji faktori od kojih zavisi (i bez kojih
ne može nastati) da li će nastati karijes
prikazani su na gornjem dijagramu. To su: |
|
- bakterije, |
|
- ishrana i
|
|
- zubi i okolna
sredina. |
|
Bakterije
dovode do nastanka karijesa na taj način što kao ishranu
koriste ugljene hidrate. U toku razlaganja tih ugljenih
hidrata dolazi do stvaranja raznih kiselina. Upravo te
kiseline dovode do razlaganja minerala sa površine
gleđi. Ovako razloženi minerali se gube ostavljajući za
sobom nemineralnu osnovu zuba, koju bakterije veoma lako
uništavaju. Na taj način bakterije dolaze do dubljih
slojeva minerala i tako se karijes širi.
|
 |
|
|
 |
Ishrana
predstavlja jednu od najvažnijih karika u brzini
nastanka i širenja karijesa. Sva hrana je kariogena tj.
sve hranljive namernice imaju potencijal da izazovu
karijes. Od tri osnovne vrste (ugljeni hidrati ili
šećeri, proteini ili bjelančevine i lipidi ili masti)
najkariogeniji su šećeri. Zbog toga pravilna i zdrava
ishrana ne treba da se bazira na šećerima (slatkiši,
sokovi i sl.) već bi ishrana trebala da bude
uravnotežena konbinacija sve tri vrste osnovnih
hranljivih materija. |
|
|
Osim bakterija i
načina ishrane, na nastanak karijesa, najviše utiču i okolna
sredina zuba. Pod ovim se najviše misli na pljuvačku odnosno na
njenu količinu i sastav. Poslije svakog obroka dolazi do
stimulisanja lučenja pljuvačke. To, sa jedne strane olkšava
gutanje dok, sa druge strane, ima veoma važnu zaštitnu ulogu u
čuvanju zuba od nastanka karijesa. Pljuvačka je po svom sastavu
baznog karaktera i upravo ta njena osobina joj omogućava da se
bori protiv kisele sredine koju stvaraju bakterije na površini
zuba. |
|
Na ovom principu
se i zasniva zaštitna uloga žvakaćih guma (Orbit, Winterfresh i
sl.) jer njihovim žvakanjem stimulišete lučenje pljuvačke koja
svojom baznom reakcijom onemogućava razlaganje minerala sa
površine zuba. Osim ovog načina dejstva protiv karijesa, žvake
imaju još jedno tajno oružje. One u svom sastavu umjesto šećera
sadrže vještačke zaslađivače, kao što su sorbitol, manitol i sl.
Bakterije nisu u mogućnosti da razlože ove šećere na kiseline i
na taj način ostaju "bez municije". |
 |
|
Pranje zuba i
dalje ostaje jedini način borbe protiv karijesa jer se jedino na
taj način mogu ukloniti bakterije sa površine zuba. |
|
|
 |
|
Na vrh |
|
|
|
|
|
Pulpiti tj. oboljenja pulpe mogu da
izazovu brojni uzročnici. Karijes zuba
smatra se najčešćim i najznačajnijim
uzrokom. Na žalost, i samo uklanjanje
karijesa može djelovati štetno na pulpu
zuba. |
|
Nadražaji koji mogu izazvati oboljenje
pulpe dijele se na ti grupe:
mikrobiološki, fizički i hemijski. Da bi
nastalo oboljenje, pored ovih faktora,
ono zavisi i od odbrandbene sposobnosti
pulpnog tkiva. |
|
Kada dođe do zapaljenja pulpe u tkivu
dolazi do istih promjena kao i kod
svakog drugog zapaljenja. Dolazi do
širenja krvnih sudova i zapremine samog
tkiva. Međutim, kako je pulpa okružena
tvrdim zubnim tkivom to je nemoguće da
pulpa promijeni svoju zapreminu. Tako
dolazi do povećanja pritiska u njoj što,
pored samog zapaljenja, izaziva
oštećenje pulpe. Zbog povećanog pritiska
dolazi do stvaranja bola kada se zagrize
na oboljeli zub. U ovom stadijumu
stomatolog ima šanse da spase pulpu. |
|
Ukoliko se u početnom stadijumu
zapaljenja ne ukloni uzrok istog, tada
dolazi do promjena na tkivu pulpe.
Odumiru pojedine ćelije pulpe i zatvraju
se krvni sudovi, prvo na ograničenom
području a onda i u čitavoj pulpi. U
ovom periodu zub je najbolniji. Tada
dolazi do jakih bolova i na najmanji
dodir zuba kao i jakih večernjih bolova.
Bol se pojačava na toplo i može se
širiti na sve strane. Terapijske
mogućnosti u ovoj fazi su veoma male.
Pulpa mora da se ukloni. Proces
uklanjanja možete vidjeti
ovdje. |
 |
|
Ukoliko se i ovom stadijumu ne ukloni
uzrok, dolazi do potpunog odumiranja
pulpe kao i njenog raspadanja tj. dolazi
do stadijuma gangrene zuba. U ovoj fazi
zub je bezbolan i neosjetljiv, jer su
uništeni svi nervi koji se nalaze u
zubu. Međutim, ovo je samo kratkotrajna
faza. Zapaljenje i infekcija se širi van
granica zuba i zahvata periodontalno
tkivo |
|
|
|
|
Na vrh |
|
|
| |
|
Pod pojmom
parodontiti podrazumijevaju se
oboljenja tkiva oko korijena zuba. Ova
oboljenja mogu nastati pod dejstvom
infekcije, traume ili nekih hemijskih
uzroka.Infketivni uzrok najčešće
predstavlja već inficirana pulpa zuba.
Kao takva, ona predstavlja stalni izvor
mikro-organizama i toksina koji
izazivaju parodontontite. |
 |
|
Od simptoma koji se javljaju kod ovih
oboljenja, prije svega se javlja bol a
pritisak. Infekcija koja se nalazi oko
korijena zuba dovodi do povećanja
zapremine. To dovodi do malog izdizanja
zuba. Pritisak na takav zub povećava
pritisak u zapaljenjom prostoru pa
dolazi do stvaranja bola. |
|
Terapija ovih oboljenja se svodi na
uklanjanje uzroka infekcije tj.
uklanjanje pulpe i liječenja kanala
korijena. Detaljnije o tome možete
pročitati
ovdje. |
|
Ukoliko se ne ukloni uzrok oboljenja
doći će do širenja infekcije i o
stvaranja apscesa. Detaljnije o tome
možete vidjeti
ovdje. |
|
|
|
|
Na vrh |
|
|
| |
|
|
|
Rečnik
nepoznatih izraza |
|
Početna |
| |
|
|
